Sevgili Okurlar, “Bilgi güç kaynağıdır” diyen İngiliz düşünür Francis Bacon’ın bilime ve bilimin uygulanmasına ilişkin düşüncelerinin 17. yüzyıl ve daha sonraki gelişmelerde büyük etkisi olmuştur. Bir bilimci olarak Bacon, doğayı doğrulukla bilmenin tek güvenli yolunun bilim olduğunu, bilimsel yöntemin insana doğayı denetleyeceği bilgiyi sağlayacağını ileri sürer. Bacon’ı sonraki yüzyıllardaki gelişmeler de doğrulamış; bilimi ve bilimin bir çıktısı olarak teknolojiyi kalkınma modellerinin ana ekseni haline getiren ülkeler bugün dünyada her türlü gelişmeye yön veren güç haline gelmişlerdir. Peki, Türkiye’nin bilim ve teknoloji serüveni nasıl ilerliyor? Bir bilim politikamız var mı ve bunun sonuçları topluma nasıl yansıyor? Bir kalkınma modeli olarak bu alana ne kadar odaklandık; üretim ve yatırımlarımız bilim ve teknolojiye dayanıyor mu? Benzeri soruları uzatmak mümkün…

Dergimizin 73. sayısında bu sorulara biraz yanıt aramaya karar verdik ve “Bilim, Teknoloji ve Toplum” başlığı ile bir dosya hazırladık; başta İTÜ olmak üzere üniversitelerimizden uzman görüşlerine sayfalarımızı açtık. Dosyanın ilk yazısında Prof. Dr. Mehmet Karaca, çeşitli alanlarda karşılaşılan problemlerin araştırılması, geliştirilmesi ve çözümlerin uygulanmasına öncülük eden araştırma merkezleri sayesinde bilimsel gelişmeye pozitif etki yapan İTÜ’de gerçekleştirilen temel bilimler, mühendislik bilimleri ve sosyal bilimlerdeki araştırma projelerini ayrıntılı olarak anlatıyor.

ODTÜ Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Teoman Pamukçu ve Prof. Dr. Erkan Erdil, ülkemizde tasarlanıp uygulamaya konan bilim, teknoloji ve yenilik politikaları konusunda belirleyici olan Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi (UBTYS) 2011-2016’da yer alan bazı hedefleri irdeleyerek, bu hedeflerin hangi mevcut sorunları çözmeye yönelik olduklarını tartışıyorlar. İTÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü Başkanı Prof. Dr. Aydan Turanlı, “Disiplinlerarası Bir Alan Olarak Bilim, Teknoloji ve Toplum” başlıklı yazısında; pek çok üniversitede yüksek lisans, doktora ve hatta lisans programı olarak açılan bu alanla ilgili bilgi veriyor, programa duyulan ihtiyacın neden kaynaklandığını açıklıyor.

Aziz Sancar, Nobel Kimya Ödülü’nü alarak Türkiye’ye büyük bir gurur ve sevinç yaşattı. Sancar’ın bilim serüvenine uzun yıllardır yakından tanıklık eden, hakkında yazılar yazan Gazeteci Orhan Bursalı, Sancar’ın aldığı Nobel Ödülü ile Türkiye’de yarattığı etkiyi, siyasetten gördüğü ilgiyi ve Mayıs ayında Türkiye’deki ziyaretinin yansımalarını aktarıyor.

Türkiye ziyareti sırasında İTÜ’ ye de konuk olup, bir dizi etkinliğe katılan Sancar’a, haber sayfalarımızda da geniş yer veriyoruz.

İTÜ ARI Teknokent, sürdürülebilir büyüme hedefleri ve yüksek katma değere dayalı teknolojik kalkınma yolunda hızlı adımlar atıyor. Genel Müdür Kenan Çolpan, Türkiye’de girişimcilik ekosisteminin en iyi örneklerinden İTÜ ARI Teknokent’in öncelikli hedeflerini; Dr. Ercan Çitil ise, Üniversitede geliştirilen Ar-Ge çalışmalarını sanayiye yönlendiren bir köprü olarak İTÜNOVA Teknoloji Transfer Ofisi’ni anlatıyor.

Mayo Klinik Tıp Fakültesi’nden Bağımlılık Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Ulaş Çamsarı, dosyamıza ABD’den katkıda bulunarak, teknoloji bağımlılığının insan hayatına yaptığı etkilere dikkat çekiyor.

Prof. Dr. Mete Tapan, yeni teknolojilerin geliştirilmesine yönelik yatırımlar kadar, toplumların bu teknolojileri özümsemeleri ve doğru biçimde kullanabilmeleri için gerekli eğitim öğretime de yatırım yapılmasının önemine değiniyor.

Yrd. Doç. Dr. Aslı Çalkıvik’in teknolojide yaşanan gelişme ve dönüşümlerin siyasetten ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan “Küreselleşme, Teknoloji, Siyaset” başlıklı yazısı; İTÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü’nden Yrd. Doç. Dr. Giovanni F. Mion’un, Galileo ve Kopernik’in dünyanın hareketine ilişkin tezlerine odaklandığı “Modern Bilimde Gerçekçilik ve İnstrumentalizm” başlığını taşıyan yazısı; Doç. Dr. Ebru Yetişkin’in “Medya Sanatları: Bir Bilim, Sanat ve Teknoloji Arayüzü” konulu, bu alandaki inovatif çalışmaları aktaran yazısı da dosya konumuza ışık tutuyor.

İTÜ’nün mühendislik ve mimarlık ekseninde süren eğitimini sanat ile bilimsel bir temelde buluşturacak ARI: Sanat ve Bilişim Disiplinlerarası Yüksek Lisans Programı, Bilişim Enstitüsü bünyesinde açılıyor. Programın içeriğini Doç. Dr. Yüksel Demir’den aktarıyoruz.

Prof. Dr. Güngör Evren’in “Demiryollarımız İçin Yapılanlar ve Sonuçları - Gösterişsiz Fakat Gerçek Bir Anıt: Sivas Erzurum Hattı” başlıklı yazılarını, önceki iki sayımızın dosya konusu “Ulaştırma&Ulaşım” temasının devamı olarak okuyabilirsiniz.

Yaşamın Sınırları: Göller Bölgesi’nden Mars’a başlıklı yazı, Doç. Dr. Nurgül Balcı’nın Salda Gölü’ndeki araştırmalarının ilginç sonuçlarına değiniyor.

Teknokent Dosyası, İTÜ’den ve Vakıf’tan haberler, her zamanki ilginç içeriği ile Metin Tükenmez’in Spor yazısı ile bu sayımızda da okurlarımızı bilgilendirmeyi sürdürüyoruz.

Dosya konularımızın içeriğini oluştururken, bize önerilerde bulunacak uzmanlardan destek alıyoruz. Bu sayımızda da Prof. Dr. Aydan Turanlı ve Prof. Dr. Hacer Ansal, değerli fikirleri ile bize yol gösterip katkıda bulundular, kendilerine teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Konunun çok önemli ve geniş kapsamlı olması nedeniyle 74. Sayımızı da “Bilim, Teknoloji ve Toplum” temasına ayıracağız. İTÜ’lülerin katkılarını bekliyoruz.